آیا کاور کفش باید کل کفش را بپوشاند؟ بررسی علمی میزان پوشش لازم

آیا کاور کفش باید کل کفش را بپوشاند؟ بررسی علمی میزان پوشش لازم

بار دیگر با شما هستیم تا پرتکرارترین سوال شما را از لحاظ علمی بررسی کنیم؛ "دستگاه کاور زن کفشی ندارین که حرارتی باشه و کل کفش رو کاور کنه؟". این سوال بسیار رایج است که تقریبا از هر 5 نفری که قصد خرید دستگاه کاور زن کفش حرارتی را دارند، 1 نفر آن را مطرح می‌کند. آیا واقعا لازم است که کل سطح کفش کاور شود؟ یا کاور نمودن کف کفش و کناره‌های آن کفایت می‌کند؟

از میان انواع دستگاه کاور زن کفش، دستگاه کاور زن کفش مکانیکی و دستگاه کاور زن کفش اتوماتیک خشابی به علت نوع کاورهایی که دارند، سطح بیشتری از کفش را پوشش می‌دهند. به همین علت برخی از افراد علیرغم این که دستگاه کاور زن کفش حرارتی بیشتر برایشان کاربرد دارد (راهنمای جامع انتخاب انواع دستگاه کاور زن کفش)، خرید دستگاه‌های کاور زن کفش مکانیکی و اتوماتیک خشابی را ترجیح می‌دهند. اما در واقعیت این تصمیم چقدر صحیح است؟ اگر شما هم قصد خرید بهترین دستگاه کاور زن کفش را برای مجموعه خودتان دارید، قطعا با این سوال مواجه شده‌اید. پس با ما همراه باشید.

همانطور که از عکس‌ها و فیلم‌های انواع دستگاه کاور زن کفش حرارتی مشخص است، آن‌ها کف کفش و تنها بخشی از کناره‌های کفش را کاور می‌کنند. عرض کاورهای مصرفی دستگاه‌های کاور زن کفش حرارتی معمولا 21.5 سانتی‌متر می‌باشد (اطلاعات تکمیلی...). هر قدر سایز کفش کوچک‌تر باشد، کاور می‌تواند تا ارتفاع بالاتری از کناره‌های کفش را بپوشاند. ولی به طور متوسط تقریبا کاورها تا ارتفاع 2 سانتی‌متر از اطراف کفش را پوشش می‌دهد.

پوشیدن کاور کفش چه اهمیتی دارد؟

سوالی که پرسیده شد، موضوعی است که چندین بار در مقالات قبلی به آن اشاره کرده‌ایم. در مقاله‌ای تحت عنوان "اهمیت دستگاه کاور زن کفش | چرا باید از دستگاه کاور زن کفش استفاده کنیم" که از بخش بلاگ سایت در دسترس است، با ارجاع به منابع معتبر بین‌المللی به این نتیجه رسیدیم که کف زمین منبع غنی از آلودگی‌های و میکروب‌های بیماری‌زا خطرناک است. این آلودگی‌ها از طریق کف کفش می‌توانند به مکان‌های مختلف منتقل شوند و در صورت عدم رعایت نکات بهداشتی ممکن است عواقب خطرناکی به همراه داشته باشند. بنابراین پوشیدن کاور کفش به شرطی که دست‌ها با کفش در تماس نباشند، یکی از عوامل مهم پیشگیری از انتقال میکروب‌های خطرناک است. جدای مسائل بهداشتی که ضرورت استفاده از کاور کفش در آن واضح است، کاور کفش کاربردهای مختلفی دارد. گاهی نیاز است محیط از آلودگی‌های کف کفش در امان باشد و گاهی برعکس؛ نیاز است تا کفش از آلودگی‌های محیط مصون بماند. گاهی باید جلوی پخش گرد و خاک بر روی سیستم‌های حساس الکترونیکی را بگیرد و گاهی باید مانع نفوذ کثیفی‌های ظاهری کفش به محیط تمیز باشد. کاربردهای بسیاری برای کاور کفش وجود دارد که به استفاده از آن اهمیت می‌بخشد. در مقالات بعدی در مورد کاربردهای کاور کفش به طور مفصل بحث خواهد شد. به طور کل اگر پوشیدن کاور در تحقق اهداف ما تأثیرگذار باشد، پس استفاده از آن اهمیت دارد.

آیا کاور نمودن رویه کفش الزامی است؟

برای پاسخ به این سوال، اول باید هدفمون رو مشخص کنیم که به چه منظوری می‌خواهیم کاور بپوشیم؟ رعایت بهداشت؟ نظافت کمتر؟ صرفا جهت کلاس کار؟ هدف از پوشیدن کاور چیست؟

اگر اهدافی به غیر از مسائل بهداشتی داریم، تکلیف مشخص است؛ پوشاندن کناره‌ها و کف کفش کفایت می‌کند و نیازی به پوشاندن کل کفش نیست. به طور مثال، فروشگاه بزرگی داریم و برای صرفه‌جویی در هزینه‌های مرتبط با نظافت، از مشتریان خود خواهش می‌کنیم که کاور کفش بپوشند تا در روزهای بارانی با کفش‌های خیس و گلی خود فروشگاه ما را کمتر کثیف کنند. برای چنین کاربردی نیازی نیست تا حتما روی کفش نیز پوشانده شود و پوشاندن کل کفش افزایش هزینه‌های اضافه را به همراه خواهد داشت. یا در مثالی دیگر فرض کنید برای جلوگیری از تعویض مکرر کفش‌ها هنگام عبور و مرور در یکی از اتاق‌های مدیریتی شرکت که کف آن فرش یا موکت است و باید تمیز بماند، می‌خواهیم از کاور کفش استفاده نماییم. بدیهی است که پوشاندن کل کفش در چنین کاربردی بیهوده است و هزینه اضافه و آلودگی‌های زیست محیطی را در پی دارد. تنها پوشاندن زیره کفش و بخشی از اطراف آن در این مورد نیز کفایت می‌کند. 

اما در صورتی که هدف رعایت بهداشت و جلوگیری از انتقال آلودگی‌ها باشد، به علت اهمیت موضوع، نیاز به بررسی بیشتری دارد. بنابراین بهترین گزینه مراجعه به منابع بین المللی معتبر برای رسیدن به پاسخ درست است. 

آگاروال و همکارانش در سال 2002 مقاله‌ای را منتشر کردند. آن‌ها در این مقاله یک مطالعه مستقیم بر روی کفش‌های مخصوص پرسنل در اتاق‌های عمل بیمارستان‌ها تا متوجه شوند که این کفش‌ها چقدر آلوده هستند و تا چقدر می‌توانند از لحاظ بهداشتی خطرناک باشند. محققان در این مطالعه پس از اتمام عمل جراحی، کفش‌های مخصوص پرسنل را مورد بررسی قرار داند. آن‌ها دو بخش اصلی کف کفش و رویه کفش را نمونه برداری کردند. کف کفش‌ها در تمام نمونه‌های بررسی شده به انواع میکروب‌های پوستی و میکروب‌های مقاوم به دارو آلوده بودند. رویه کفش‌ها نیز در برخی نمونه‌ها آلوده بودند اما در مقایسه با کف کفش آلودگی‌ها ناچیز به شمار می‌آمد. محققان همچنین در این مقاله اشاره نمودند که کف کفش‌ها عامل اصلی انتقال آلودگی‌ها از یک محیط به محیط دیگر هستند و باید موارد ایمنی در این مورد رعایت شود [لینک مستقیم منبع].

همچنین در یک مقاله مشابه که توسط امیرفیض و همکارانش در سال 2007 منتشر شد، محققان به نتایج مشابه مقاله بالا دست یافتند که نشان می‌داد کف کفش‌ها عامل اصلی انتقال آلودگی‌ها و میکروب‌های خطرناک به محیط‌های مختلف هستند [لینک مستقیم منبع]. 
از مقالات بالا نتیجه می‌گیریم که پوشاندن کف کفش برای کاهش انتقال آلودگی بسیار ضروری است ولی پوشاندن روی کفش از آن‌جایی که هم آلودگی ناچیزی نسبت به کف کفش دارد و هم همچون کف کفش در تماس با زمین یا تجهیزات دیگر نیست و آلودگی را منتقل نمی‌کند، اهمیت بالایی ندارد. بنابراین استفاده از دستگاه‌های کاور زن کفش حرارتی که تنها کف کفش و بخش‌های از اطراف کفش را پوشش می‌دهند در اغلب موارد، چه اهداف غیربهداشتی و چه اهداف بهداشتی، می‌توانند موثر واقع شوند. هرچند در بعضی از کاربردهای خاص همچون کلین روم‌های با درجات تمیزی بسیار حساس، استانداردهای خاص خود را می‌طلبند و انواع دستگاه‌های کاور زن کفش در آن‌ها کاربردی ندارند. 

یادآوری یک نکته مهم که در مقالات قبلی به آن اشاره شده ضروری است که مطالعات نشان دادند که پوشیدن کاور به صورت دستی نه تنها باعث پیگیری از انتقال آلودگی‌های کف کفش به محیط‌های حساس نمی‌شود، بلکه آن را تشدید می‌کند. زیرا که دست افراد در هنگام پوشیدن کاور به صورت دستی در اغلب موارد به صورت ناخودآگاه با کف کفش برخورد پیدا کرده و آلوده می‌شود و این آلودگی از دست به محیط‌های بالا دستی غیر از کف زمین همچون تجهیزات پزشکی، دستگیره‌های در و ... منتقل می‌شود. بنابراین استفاده از دستگاه‌های کاور زن کفش اتوماتیک بسیار اهمیت دارد.

جمع‌بندی

دستگاه‌های کاور زن کفش حرارتی اتوماتیک در بالای 90 درصد موارد نیازهای افراد را برطرف می‌کنند و بدون نگرانی از عدم پوشش رویه کفش توسط آن‌ها، می‌توان با خیال راحت از آن‌ها استفاده نمود. این دستگا‌ها به منظور افزایش سرعت عبور و مرور، کاهش هزینه کاورهای مصرفی، کاهش تولید زباله‌های تخریب‌کننده محیط زیست، افزایش بهداشت در مقایسه با کاورهای دستی و ... طراحی شده‌اند و به راحتی در دسترس هستند. 

خلاصه

استفاده از کاور کفش در مکان‌های مختلف ضرورت دارد. علاوه بر کاربردهای عمومی همچون کاهش هزینه‌های نظافت محیط، تمیز نگهداشتن محیط، کاهش انتقال گرد و غبار و ...، منابع بین‌المللی معتبر نشان داده‌اند که کف زمین و کف کفش منبع غنی از آلودگی‌ها هستند، بنابراین استفاده از کاور کفش برای کاربردهای بهداشتی نیز ضروری است. مطالعات همچنین نشان داده‌اند که عامل اصلی انتقال آلودگی‌ها کف کفش است و رویه کفش نقش اساسی در انتقال آلودگی‌ها ندارد. بنابراین برای کاهش هزینه‌ها می‌توان تنها کف کفش و بخشی از جداره‌های کفش را کاور نمود. این نتیجه‌گیری برای کاربردهای خاص همچون اتاق‌های تمیز سطح حساس معتبر نیست. ولی در اغلب کاربردهای عمومی و پزشکی همچون ادارات، بیمارستان‌ها، اتاق‌های عمل، آزمایشگاه‌ها، دیتاسنترها و ... معتبر است. دستگا‌های کاور زن کفش حرارتی بهترین گزینه برای چنین کاربردهایی می‌باشد.