مدل‌های مکانیکی، ساده‌ترین و اقتصادی‌ترین تجهیزات برای پوشش کفش هستند که کاملاً مستقل از جریان برق و باتری عمل می‌کنند. نیروی محرکه در این سیستم‌ها صرفاً توسط مجموعه‌ای از فنرها تامین می‌شود. اگرچه قیمت اولیه این تجهیزات نسبت به سایر مدل‌ها پایین‌تر است، اما همان‌طور که پیشتر در مقاله "انواع دستگاه کاور زن کفش کدامند؟" اشاره کردیم، عملکرد آن‌ها وابسته به نیروی فیزیکی کاربر و دقت در نحوه قرار دادن پا است. این مدل‌ها در دو نوع «جعبه‌ای» و «ریلی» به بازار عرضه می‌شوند. نکته بسیار مهم این است که کاورهای مصرفیِ این تجهیزات، کاملاً سفارشی‌سازی شده هستند؛ بنابراین نمی‌توان از کاورهای دورکشِ آبی‌رنگِ معمولی (بیمارستانی) برای آن‌ها استفاده کرد.
مدل‌های مکانیکی جعبه‌ای
مدل جعبه‌ای شامل یک باکس است که چهارگوشه آن فنر جای‌گذاری شده است. کاورهای این مدل دارای چهار حلقه (T-شکل) هستند که دقیقاً در چهار گوشه باکس و روی فنرها قرار می‌گیرند.
استفاده از این مدل کاملاً بدون دخالت دست انجام می‌شود، اما نیاز به کمی دقت و قلق‌گیری دارد. ابتدا کاورها به صورت کشیده شده درون باکس قرار می‌گیرند. با فشردن پا در مرکزِ دستگاه، گیره‌ها به صورت همزمان آزاد شده و کاور دور کفش فیکس می‌شود. نحوه کارکرد صحیح را می‌توانید در ویدیوی زیر مشاهده کنید:
نحوه عملکرد دستگاه کاور پوش مکانیکی جعبه‌ای
از آنجا که کاربر باید برای آزاد شدن فنرها پا را با فشار به سمت پایین هدایت کند، احتمال از دست رفتن تعادل وجود دارد. این مسئله به خصوص برای افراد سالمند یا کسانی که کفش‌های خاص (با کفی‌های غیرمعمول) می‌پوشند، چالش‌برانگیز است. اگر فشار پا در مرکز نباشد و زاویه اشتباهی داشته باشد یا اگر فشار وارده بر فنرها بیش از حد معمول باشد، کاور به درستی رها نشده و پِرت می‌شود. ویدیوی زیر یکی از خطاهای رایج هنگام استفاده را نشان می‌دهد:
خطای استفاده از مدل مکانیکی جعبه‌ای
ظرفیت اسمی این مدل 50 عدد کاور برای 50 لنگه کفش (25 نفر به شرط عدم پرتی کاور) می‌باشد که کاورها به صورت 10 عدد، 10 عدد باید شارژ شوند! هرچه تعداد کاورهای داخل آن بیشتر باشد، احتمال پرتی کاور بیشتر خواهد شد. پیشنهاد فنی ما این است که حداکثر 30 عدد کاور در خشاب قرار دهید تا دستگاه عملکرد روانی داشته باشد. پروسه شارژ کردن این مدل نسبت به سیستم‌های خشابی یا حرارتی، نیازمند زمان و دقت بیشتری است.
شارژ کاورهای دستگاه کاور کفش مکانیکی جعبه‌ای
همان‌طور که در ویدیو مشاهده کردید، با هر مرتبه شارژ، 10 عدد کاور درون مخزن قرار می‌گیرد. برای رسیدن به ظرفیتِ حداکثری ( 50 عدد)، باید این پروسه را 5 مرتبه تکرار کنید.
از لحاظ اقتصادی، مدل‌های مکانیکیِ جعبه‌ای هزینه اولیه بسیار پایینی دارند؛ به طوری که در بازار ایران حدود 17 الی 25 برابر ارزان‌تر از قیمت دستگاه کاور زن کفش حرارتی و تقریباً 12 الی 15 برابر ارزان‌تر از مدل‌های اتوماتیک خشابی به فروش می‌رسند (با ارزش تقریبی 50 الی 70 دلار آمریکا در زمان نگارش این متن).
اما در بحث هزینه‌های نگهداری، ماجرا کاملاً برعکس است! هزینه خرید مواد مصرفی برای مدل‌های مکانیکی حدود 2.7 برابر بیشتر از قیمت رول کاور کفش حرارتی اکسون تمام می‌شود و تقریباً هم‌قیمت با کاورهای کفش خشابی است. علاوه بر هزینه بالا، به دلیل وارداتی بودنِ کاورهای مکانیکی، احتمال ناموجود شدن آن‌ها در بازار بسیار زیاد است؛ دقیقاً همان بحران کمبودی که در دوران پیک کرونا به شدت در مجموعه‌های پرتردد احساس شد.
اگر به صورت خلاصه موارد بیان شده را بررسی کنیم، قیمت پایین دستگاه، ابعاد کوچک و قابل حمل بودن و عدم نیاز به برق و باطری، تنها مزیت‌های خرید دستگاه کاور زن کفش مکانیکی جعبه‌ای نسبت به مدل‌های حرارتی و اتوماتیک خشابی می‌باشد. در مقابل قیمت بالای کاورهای مصرفی و امکان عدم موجودی مقطعی آن‌ها، پرتی بالای کاورها، نیاز به دقت و آشنایی قبلی با دستگاه قبل از استفاده از آن، ظرفیت کم کاورها و صرف زمان و انرژی زیاد جهت شارژ مجدد آن‌ها، از جمله مهم‌ترین دلایل عدم استقبال زیاد از خرید این مدل به خصوص در مکان‌های پرتردد می‌باشد.
| معایب | مزایا |
| ظرفیت پایین کاور | قیمت پایین دستگاه |
| قیمت بالای کاور مصرفی | بدون نیاز به برق و باطری |
| عدم موجودی مقطعی کاور در بازار ایران | ابعاد و وزن کم |
| پرتی بالای کاور | قابلیت جابهجایی |
| نیاز به دقت و آشنایی قبلی در استفاده | مناسب برای انواع کفش |
| زمان‌بر بودن شارژ مجدد کاورها | مناسب برای پای برهنه |
| ظاهر غیر لوکس | |
| نامناسب برای مکان‌های پرتردد | |
| تنوع سایز کفش ندارند | |
| نامناسب برای کفش‌های سایز کوچک |
مدل‌های مکانیکی ریلی
این تجهیزات در دو دسته «دسته‌دار» و «بدون دسته» تولید می‌شوند که نسبت به مدل‌های جعبه‌ای، قیمت به مراتب بالاتری (حدود 3 (برای مدل‌های بدون دسته) تا 7 (برای مدل‌های دسته‌دار) برابر) دارند! همین قیمت بالا مهم‌ترین دلیل عدم استقبال از آن‌ها در بازار ایران است، چرا که از لحاظ عملکرد تفاوت ملموسی با نمونه‌های جعبه‌ای ندارند. همچنین کاورهای مصرفی این مدل کاملاً با نوع جعبه‌ای متفاوت می‌باشد. به دلیل ارزش خرید پایینِ این تجهیزات، موجودی کاورهای آن در بازار ایران بسیار محدود است و به سختی یافت می‌شود.
استفاده از مدل‌های مکانیکی ریلی ساده بوده و پرتی کمتری نسبت به نمونه‌های مکانیکی جعبه‌ای دارند؛ ولی در صورت استفاده ناصحیح، همچنان پرتی آن‌ها زیاد است. نحوه کارکرد آن‌ها در ویدئو زیر قابل مشاهده می‌باشد:
نحوه عملکرد سیستم کاور کفش مکانیکی ریلی
کاورهای مصرفی این تجهیزات در پک‌های 30 عددی، 50 عددی و 100 عددی عرضه می‌شوند و نمونه‌های بی دسته حداکثر یک پک و نمونه‌های دسته‌دار حداکثر دو پک را می‌توانند همزمان استفاده کننده. به عبارتی دیگر، حداکثر ظرفیت مدل ریلی بدون دسته 100 عدد و نمونه دسته‌دار 200 عدد می‌باشد. نحوه شارژ کردن را در ویدیوی زیر ببینید:
شارژ کاورهای تجهیزات مکانیکی ریلی
خلاصه‌ای از معایب و مزایای کاور زن کفش مکانیکی ریلی در جدول زیر بیان شده است:
| معایب | مزایا |
| قیمت بالای دستگاه | بدون نیاز به برق و باطری |
| عدم موجودی مقطعی دستگاه در بازار ایران | ابعاد و وزن کم |
| ظرفیت پایین کاور | قابلیت جابهجایی |
| قیمت بالای کاور مصرفی | مناسب برای انواع کفش |
| عدم موجودی مقطعی کاور در بازار ایران | مناسب برای پای برهنه |
| پرتی بالای کاور | |
| نیاز به دقت و آشنایی قبلی در استفاده | |
| ظاهر غیر لوکس | |
| نامناسب برای مکان‌های پرتردد | |
| تنوع سایز کفش ندارند | |
| نامناسب برای کفش‌های سایز کوچک |
کدام مورد ارزش خرید بیشتری دارد؟
اگر در انتخاب بین مدل‌های مکانیکی، خشابی و حرارتی دچار تردید هستید، پیشنهاد می‌کنیم حتماً مقاله "راهنمای جامع انتخاب انواع دستگاه کاور زن کفش" را مطالعه کنید تا با دیدی بازتر بهترین تصمیم را بگیرید.
خلاصه
مدل‌های مکانیکی به برق و باتری نیاز ندارند. این تجهیزات با وزن کم و ابعاد کوچک، در دو نوع جعبه‌ای و ریلی عرضه می‌گردند. کاورهای مصرفی آن‌ها کاملاً اختصاصی بوده و به هیچ‌وجه قابل استفاده برای یکدیگر (یا سایر مدل‌ها) نیستند. به دلیل وارداتی بودن، قیمت کاورهای آن‌ها نسبتاً بالاست و در مقاطع زمانی خاصی با عدم موجودی مواجه می‌شوند. این دستگاه‌ها صرفاً برای محیط‌هایی با تردد پایین (بین 15 الی 25 نفر در روز) پیشنهاد می‌گردند. لازم به ذکر است که موجودی کاورهای ریلی در بازار بسیار کمتر از نوع جعبه‌ای است و علی رغم ظرفیت اسمی بالاتر، به طور کلی این مدل ارزش خرید بالایی ندارد. در صورت عدم آشنایی با استفاده از دستگاه‌های مکانیکی، پرت شدن کاورها به خصوص در مدل جعبه‌ای محتمل است.
مقالات مرتبط
